Ano ang nakita ng pag-aaral tungkol sa AI na nagsasala ng resume?
Sa papel na AI Self-preferencing in Algorithmic Hiring nina Jiannan Xu, Gujie Li at Jane Yi Jiang (arXiv, huling rebisyon noong Hunyo 2026), gumawa sila ng malaking eksperimento gamit ang mga resume. Ayon sa abstract, paulit-ulit na mas pinili ng mga LLM ang resume na sila mismo ang gumawa kaysa sa sinulat ng tao o ng ibang model, kahit pareho ang kalidad ng laman. Mula 67% hanggang 82% ang laki ng pagkiling laban sa resume na tao ang sumulat, depende sa model.
Nag-simulate din sila ng hiring sa 24 na trabaho. Doon, 23% hanggang 60% na mas malamang ma-shortlist ang aplikanteng gumamit ng parehong LLM na ginagamit ng evaluator, kumpara sa kasing-qualified na aplikanteng tao ang sumulat ng resume. Pinakamalaki ang agwat sa mga trabahong pang-negosyo gaya ng sales at accounting.
Ano ang ibig sabihin nito para sa iyo? Totoo pala na hindi neutral ang AI na nagsasala. Pero hindi mo kontrolado kung aling model ang gamit ng kompanya, at sinabi rin ng papel na kayang bawasan ang bias nang mahigit kalahati sa simpleng pagbabago, kaya puwedeng magbago ang sistema anumang oras. Ang hindi nagbabago: kailangang tugma ang laman ng resume sa trabaho, at bawat linya ay kaya mong panindigan sa interview. Okay lang na ipaayos sa AI ang sarili mong laman. Ang hindi okay, ipaimbento sa kanya ang laman.
Unahin ang listahan ng resibo
Bago magbukas ng ChatGPT, isulat muna ang bawat trabaho o karanasan mo sa ganitong paraan: posisyon, petsa, ano ang talagang ginawa mo, at resulta na may pinanggalingan. Halimbawa:
- Customer service representative, BPO sa Pasig (2023–2025): voice account, inbound billing concerns. CSAT 92% noong huling quarter (galing sa scorecard). Bumaba ang AHT mula 7:30 papuntang 6:10 (team report).
- Service crew, fast food (2022): cashier at inventory tuwing closing. Walang numero, kaya blangko muna.
- OJT sa admin office (2 buwan): encoding ng records at pag-file ng dokumento. Hindi ko alam kung ilan kada araw, kaya blangko rin.
Mahalaga ang mga blangko. Mamaya, iyon ang unang susubukang punan ng AI para sa iyo.
Mga personal na detalye na puwede nang alisin
Marami pa ring lumang template sa atin na parang biodata: edad, height at weight, relihiyon, civil status. Hindi kailangan ng karamihan ng employer ang mga ito sa resume, kaya ilagay lang kung talagang hinihingi ng job post.
Bago mag-paste sa AI, alisin din ang address, phone number, email, larawan, at mga numero ng SSS, TIN o PhilHealth. Palitan ng [phone] o [email] at ibalik na lang sa final na version. Huwag ding i-paste ang internal na datos ng dating kompanya, gaya ng pangalan ng kliyente o sales figures na hindi pampubliko. Silipin din sa settings ng tool kung may option tungkol sa paggamit ng chats mo para i-train ang model.
Step 1: Hatiin ang job post
Kopyahin ang buong job post at ipadala kasama ng prompt na ito. English na ang prompt dahil English din naman ang resume na gagawin mo:
Act as a recruiter with five years of experience. Turn the job post below into a three-column table: hard requirements (education, course, licenses or certificates, years of experience, required software); skills that can be inferred from the duties; words that appear more than once. Use only what the post says. Do not add requirements that are not in it.
[Job post]
Tingnan muna ang unang column. Kung may requirement na malinaw na hindi mo pa naaabot, halimbawa dalawang taon sa isang partikular na account at bago ka pa lang, pag-isipan muna kung sulit mag-apply. Ang mga salita sa ikatlong column ang magiging checklist mo mamaya.
Step 2: Isa-isang experience, numero lang kung may resibo
Rewrite the experience below as two or three resume bullet points, each under 25 words, in the form: action + object + result. Use only the facts I give you. Do not add any number, percentage, certificate or job title that I did not provide. If a bullet lacks a number, end it with [missing: what data is needed] instead of estimating. At the end, list the phrases you changed.
[Old version] Handled customer calls.
[Facts] BPO in Pasig, 2023–2025, voice account, inbound billing concerns; CSAT 92% last quarter (scorecard); AHT from 7:30 to 6:10 (team report).
Ganito halos ang lalabas: "Resolved inbound billing concerns on a voice account, keeping CSAT at 92% last quarter and cutting average handle time from 7:30 to 6:10." May pinanggalingan ang bawat numero. Kung "handled customer calls, make it sound professional" lang ang ibinigay mo, puwedeng bumalik ito na may "increased customer retention by 35%". Walang nag-compute niyan, at wala kang maisasagot kapag tinanong sa interview.
Wala sa resume mo ang isang keyword sa job post?
Ipadala ang resume at ang table mula sa Step 1, at ipa-check sa AI ang bawat keyword: nasaan ito sa resume, o wala. Sa mga wala, sabihin sa kanyang tanungin ka muna, huwag isulat nang kusa. Kung gumamit ka nga ng Zendesk sa dating account, ilagay ito sa bullet na pinakamagandang patunay. Kung hindi, huwag isama. Puwedeng makalusot sa sistema ang listahan ng keywords sa Skills, pero isang tanong lang sa interview ay lalabas ang totoo.
Format para sa ATS, sa JobStreet at sa recruiter
- Isang column lang. Madalas masira ang pagkakasunod ng text kapag dalawang column, text box, o table ang template.
- Karaniwang headings: Work Experience, Education, Skills, Certifications.
- Text, hindi graphics. Walang silbi sa sistema ang skill bar o icon ng telepono.
- PDF ang file, at "Pangalan-Posisyon" ang pangalan ng file.
- Kung may TESDA NC II ka o iba pang certificate na hinihingi ng trabaho, isulat ang eksaktong pangalan at taon. Kung wala, wala.
- Pareho dapat ang laman ng resume at ng profile mo sa JobStreet, Kalibrr o LinkedIn. Madalas, ang profile ang unang nakikita ng recruiter.
Ang huling check na ikaw lang ang puwedeng gumawa
I-print o i-zoom ang resume, at ilagay sa tabi ang listahan ng resibo:
- Bawat numero, alam mo kung saan galing: scorecard, report, o nakasulat na feedback.
- Tugma ang job title sa certificate of employment. Madalas gawing "team lead" ng AI ang "agent".
- Walang "fluent", "advanced Excel" o "expert" na hindi mo kayang patunayan.
- Tama ang pagkakasulat ng pangalan ng kompanya, eskuwelahan at account.
- Bawat linya, kaya mong ipaliwanag nang dalawang minuto sa interview. Ang linyang hindi mo kayang ipaliwanag ay panganib, hindi dagdag-puntos.
Mga madalas itanong
Mas papasa ba ang resume ko kung AI ang sumulat ng lahat?
Ayon sa pag-aaral nina Xu, Li at Jiang, mas pinapaboran ng isang LLM ang resume na siya mismo ang sumulat. Pero hindi mo alam kung aling model ang gamit ng kompanya, at tao pa rin ang mag-iinterview. Kung ang AI ang nag-imbento ng laman, doon ka babagsak. Ipaayos sa AI ang pagkakasulat, pero sa iyo dapat galing ang facts.
English o Filipino ba dapat ang resume?
Karamihan ng job post sa Pilipinas, lalo na sa BPO at corporate, ay umaasa ng English na resume. Kung Filipino ang job post o government office na humihingi ng Filipino, sundin ang hinihingi. Puwede kang mag-draft sa Taglish, tapos ipa-English sa AI at i-check ang bawat job title.
Puwede bang AI ang gumawa ng cover letter?
Puwede, basta pareho ang patakaran: gamitin lang ang nasa resume, at ikaw ang magdadagdag ng isang pangungusap na tungkol talaga sa kompanyang ina-applyan mo. Basahin nang malakas bago ipasa. Kung may linyang hindi mo sasabihin nang ganoon, palitan.
Source
- Xu, Li at Jiang, AI Self-preferencing in Algorithmic Hiring: Empirical Evidence and Insights (arXiv)