Tek cümleyle: hangisini seçmelisin
Önce sonucu önüne koyayım, sonraki her bölüm bu sonucu kanıtlamaktan ibaret; detaya girmek istemeyenler için bu üç madde yeter.
- DeepSeek'i seç:Çince metin yazıyorsan (resmi yazışma, özet, tanıtım metni, roman), veya mantığını toparlamasını, matematik sorusu çözmesini, bir akıl yürütmenin neresinde hata olduğunu bulmasını istiyorsan. "Derin düşünme" modu düşünme sürecini önüne serer, onun mantığını takip ederek hatayı yakalayabilirsin, bu noktayı ben çok seviyorum. Üstelik ücretsiz kotası gevşek tutulmuş, her gün hesap kitap yapmana gerek yok.
- ChatGPT'yi seç:Görsel oluşturacaksan, bir ekran görüntüsüne bakıp neresinin yanlış olduğunu söylemesini istiyorsan, bir PDF veya tablo okutacaksan, en yeni eklentileri ve üçüncü taraf araçları kullanacaksan, ya da doğrudan internete bağlanıp bugün ne olduğunu araştırmasını istiyorsan. ChatGPT'nin ekosistemi en geniş şekilde yayılmış durumda, karşılaşacağın sorunları büyük ihtimalle başkaları zaten yaşamış ve anlatmış.
- İkisini birden kullan:Resmi ortamlarda (teslim edilecek raporlar, başkasına gösterilecek planlar, sayı ve gerçek içeren içerikler) ben iki tarafa da aynı soruyu sorma alışkanlığındayım, cevaplar örtüşünce içim rahat eder. Bu alışkanlığı edinmek, "hangisini seçmeliyim" diye kafa yormaktan daha faydalı.
Claude, Gemini, Wenxin gibi araçları da işin içine katıp karşılaştırma sonucunu merak ediyorsan, beş yazı AI'sının karşılaştırmasına bak; o yazı beşten birini seçmekle ilgili, bu yazı ise DeepSeek ve ChatGPT'yi tek tek ayırıp derinlemesine konuşuyor.
Altı boyutta yan yana karşılaştırma
Aşağıdaki tablo, aynı görev setini (bir Çince açıklama yazmak, bir problem çözmek, küçük bir betik yazmak, bir görseli işlemek, aylık harcamayı hesaplamak, veri güvenliğini düşünmek) her iki tarafa da verip aldığım puanlardan oluşuyor. Yıldızlar benim kişisel hissettiğim güçlü/zayıf eğilimi gösteriyor, kesin bir puanlama değil; sen kullanınca hissiyatın farklı olabilir.
| Boyut | DeepSeek | ChatGPT |
|---|---|---|
| Çince yazım | Çok güçlü, ifadeler doğal | Son iki yılda büyük ilerleme, hafif çeviri kokusu var |
| Mantık ve matematik | Derin düşünme modu çok sağlam | Akıl yürütme modeli de güçlü, tarzı daha sade |
| Kod yazma | Mantığı net, yorumlar detaylı | Ekosistem ve hata ayıklama kaynakları daha geniş |
| Çoklu medya ve internet erişimi | Zayıf, ağırlık metinde | Görsel oluşturma, görsel tanıma, internet erişimi hepsi var |
| Fiyat | Web sürümü büyük ölçüde ücretsiz, API ucuz | Ücretsiz katman yeterli, ileri seviye için ödeme gerekir |
| Gizlilik ve Çin'de kullanılabilirlik | Çin'de doğrudan kullanılır, içerik denetimi var | Çin'den erişim uğraştırıcı, veri yurt dışına çıkıyor |
Çince yazım: hangisi daha çok insan gibi konuşuyor
DeepSeek'in güçlü yanı
"Müşteriye projenin neden gecikti bunu açıklayan bir metin" isteğini iki tarafa da verdim; DeepSeek'in yazdığı şey kısa cümleli, mantığı akıcı, okurken sanki bir Çinli konuşuyormuş gibi geliyor, "bu konuda derin üzüntü duyuyoruz ve aktif önlemler alacağız" tarzında ağır çeviri kokan cümleler çıkmıyor. Sosyal medya tanıtım metni, yıl sonu özeti, ya da tartışma tonunda küçük bir yazı yazdırırken DeepSeek'in dil hissini kişisel olarak daha çok seviyorum, fazla değiştirmeden doğrudan kullanılabiliyor.
ChatGPT'nin zayıf noktası ve kapatma çabası
ChatGPT'nin birkaç yıl önceki Çincesi gerçekten biraz "arada bir perde varmış" gibiydi, doğal olmayan kelime eşleşmeleri sık çıkardı. Son iki yılda belirgin şekilde düzeldi, özellikle en yeni model sürümüyle günlük yazımda artık büyük bir kusur bulmak zor, ama arada bir hâlâ yazı dilinin yığılması ya da konuşma diline uygun yerlerde resmi kalması durumu görülüyor. "İnsan gibi konuşması" gereken bir içerik yazıyorsan, örneğin sosyal medya paylaşımı veya seslendirme metni, önce DeepSeek ile taslağı çıkarır, sonra ChatGPT ile mantık boşluklarını ayıklarım.
Hangisini kullanırsan kullan, metni daha akıcı yazdırmak istiyorsan asıl belirleyici olan komuttur (prompt); bu konuya komutlar nasıl yazılır yazısından bakabilirsin.
Mantık ve matematik: DeepSeek'in "derin düşünme" modu
DeepSeek'te derin düşünme adında bir mod var (yaygın olarak R1 serisi), açtığında tüm düşünme sürecini önüne serer, adım adım akıl yürütür, sen de onun mantığını takip ederek hangi adımda yanlış düşündüğünü fark edebilirsin. Biraz karmaşık birkaç problem ve mantık sorusuyla denedim, akıl yürütmesi oldukça sağlam, üstelik süreç görünür olduğu için hata olduğunda hangi adımda sorun olduğunu bulmak da kolay; bu deneyimi çok seviyorum, "doğrudan cevap veren" modellerden daha güven verici.
ChatGPT tarafında da akıl yürütebilen modeller var (o harfini taşıyan seri), akıl yürütme yeteneği de fena değil, tarzı daha sade, ara adımları tamamen açmayı pek sevmiyor, aldığın şey daha çok "sonuç artı kısa açıklama" oluyor. Nasıl düşündüğünü görüp hatayı yakalamak istiyorsan DeepSeek'in sunumu bana daha uygun geliyor; hız, doğruluk istiyorsan ve lafı uzatmasını istemiyorsan ChatGPT'nin akıl yürütme modeli de yeterli.
Açıkça söylemek gerekirse: hangisi olursa olsun, akıl yürütme ne kadar sağlam olsa da bir adımda sessizce var olmayan bir öncül uydurabilir; matematik sorusunu çözdükten sonra hesap makinesiyle kendin tekrar kontrol et, özellikle para ve veriyle ilgili yerlerde sadece modelin söylediğine güvenme.
Kod yazma: ikisi de güçlü, fark nerede
Kod yazma konusunda ikisini de aşağı yukarı eşit buluyorum, asıl farkı yaratan "kim doğru yazıyor" değil, "sorun çıktığında ne kadar hızlı çözüm bulabiliyorsun" meselesi. DeepSeek'in yazdığı kod mantığı net, yorumları da detaylı, orta karmaşıklıktaki betiklerde (tablo işleme, basit bir kazıyıcı yazma, bir hatayı düzeltme) performansı oldukça istikrarlı. ChatGPT tarafının avantajı, arkasındaki ekosistemin çok geniş yayılmış olması; kod yazarken karşılaştığın hatalar ve tuzaklar için internette neredeyse her zaman birilerinin sorduğu ve karşılık gelen çözümü yazdığı bir kaynak buluyorsun, ChatGPT'nin çıktısını arama motoruyla birlikte kullanınca sorun giderme verimi daha yüksek oluyor.
Bir başka fark: nispeten yeni framework sürümlerinde veya daha az bilinen kütüphanelerde iki taraf da var olmayan parametre veya yöntem adları uydurmaya meyilli, bu kimsenin kusuru değil, eğitim verisindeki zaman farkının bir sonucu. Kodu yazdıktan sonra çalıştırman gereken testleri asla atlama, özellikle test edilmemiş kodu doğrudan üretim ortamına atma.
Çoklu medya, internet erişimi, güncel bilgi arama
Bu konuda ChatGPT açık ara önde. Görsel görebiliyor (bir ekran görüntüsü atıp neresinin yanlış olduğunu sorabilirsin, bir grafik atıp ne anlattığını sorabilirsin), dosya okuyabiliyor (PDF, tablo, Word doğrudan atıp analiz ettirebilirsin), görsel üretebiliyor, sesli sohbete de girebiliyor, üstelik internete bağlanabiliyor; "bugün ne haber var" ya da "bu markanın en güncel fiyatı ne" diye sorduğunda bir tur araştırıp sana cevap verebiliyor. Bu bütün deneyime DeepSeek şu an yetişmiş değil, onun asıl kullanım alanı hâlâ metin sohbeti, görsel oluşturma ve görsel tanıma tarafı zayıf; bir görselde ne yazdığını sorarsan büyük ihtimalle ya duvara toslarsın ya da sonuç vasat çıkar.
Yani işinde sık sık "dosya işleme, görsele bakıp konuşma, yeni bir şey araştırma" gerekiyorsa ChatGPT çok daha elverişli olur; senaryon tamamen metin alışverişinden ibaretse bu fark senin için o kadar da önemli değil.
Fiyat testi: ücretsiz katman yeterli mi, ödeme gerekli mi, API'de kim daha ucuz
Önce sonucu söyleyeyim: günlük sohbet, bir şeyler yazmak, genel bilgi sormak için her iki tarafın ücretsiz katmanı da büyük ölçüde yeterli, hemen cebe elini atma. Kullandığım kadarıyla DeepSeek'in web sürümünde ücretsiz kota oldukça gevşek tutulmuş, normal kullanımda pek takılmıyorsun; ChatGPT'nin ücretsiz katmanı da kullanılabilir ama biraz sık kullanınca ya da daha güçlü akıl yürütme modelini, görsel oluşturma ve internet erişimi gibi özellikleri kullanmak istediğinde ücretsiz katman kısıtlı kalıyor, bu noktada ücretli sürüme (Plus katmanı, aylık yaklaşık 20 dolar, kesin rakam için resmi sayfaya bak) geçmeyi düşünmen gerekiyor.
Geliştiriciysen ve API'ye bağlanıp kendi ürününü yapacaksan, DeepSeek'in API fiyatlandırması bir basamaktan fazla daha ucuz, bunun Çinli geliştirici çevrelerinde bu kadar yaygın konuşulmasının nedenlerinden biri de bu. ChatGPT'nin API fiyatı biraz daha pahalı ama karşılığında daha olgun bir araç zinciri ve daha eksiksiz dokümantasyon alıyorsun. Bu ikisinin kesin rakamlarını sabitlemiyorum, fiyatlar oldukça sık değişiyor; sipariş vermeden önce mutlaka resmi fiyatlandırma sayfasına bakıp en güncelini gör, bu yazıdaki izlenimi fiyat teklifi olarak alma.
Gizlilik, veri ve Çin'de kullanılıp kullanılamayacağı
Bu bölümde tarafsız kalmaya çalışıyorum, taraf tutmuyorum, sen ihtiyacına göre kendin karar ver. DeepSeek, Çin'de kurulu bir şirketin ürünü, sunucuları Çin sınırları içinde, Çin'in düzenleme ve içerik denetimi gerekliliklerine tabi; hassas konulardaki sorular yanıtsız bırakılabilir veya kesilebilir, bu Çin'deki internet ürünlerinin genel kuralı, sadece DeepSeek'e özgü bir durum değil. Avantajı, Çin içinden doğrudan açıp kullanabilmen, ağ ortamıyla uğraşmana gerek olmaması ve yanıt hızının da istikrarlı olması.
ChatGPT, OpenAI'nin (Amerikan şirketi) ürünü, veri işleme kendi gizlilik politikasına tabi; varsayılan olarak konuşma içeriğin modeli geliştirmek için kullanılabilir, bu seçenek ayarlardan kapatılabiliyor, hesap ayarlarından mevcut durumunu kontrol etmeni öneririm. Çin içinden ChatGPT'ye erişmek belli bir ağ ortamı gerektiriyor, bu da birçok kişinin ilk kullanımda takıldığı nokta.
Hangisini kullanırsan kullan, sıkı sıkıya tutunmanı önerdiğim bir kural var: şirket içi belgeler, müşteri bilgileri, kamuya açık olmayan sözleşme maddeleri gibi şeylerde önce şirketinin ilgili uyum kurallarına bak, dışarıdaki bir AI aracına yapıştırılıp yapıştırılamayacağını kendi kendine varsayma; bu tuzağa düşmek sandığından kolay.
Yapacağın işe göre seçim
Bu kadar boyuttan bahsettim ama somut senaryolara indirgemek işini kolaylaştırabilir; aşağıdaki tablo doğrudan "yapacağın işe" göre öneri veriyor.
| Yapacağın iş | Önerilen | Neden |
|---|---|---|
| Çince bir sosyal medya tanıtım metni yazmak | DeepSeek | Dil hissi daha çok insan gibi, fazla değiştirmeye gerek yok |
| Bir matematik problemi çözmek, finansal mantığı kontrol etmek | DeepSeek | Derin düşünme modunda süreç görünür, hata bulmak kolay |
| Bir grafiğe veya ekran görüntüsüne bakıp sorun bulmak | ChatGPT | Görsel tanıma yeteneği güçlü, DeepSeek bu konuda zayıf |
| Bugünün haberlerine veya en güncel verilere bakmak | ChatGPT | İnternet erişimi daha olgun |
| Onlarca sayfalık bir PDF'den özet çıkarmak | ChatGPT | Dosya işleme ve çoklu medya daha kapsamlı |
| Tablo işleyen bir betik yazmak, bütçe sınırlı ve API kullanmak istiyorsun | DeepSeek | API fiyatı çok daha ucuz, kesin rakam için resmi fiyatlandırmaya bak |
| Teslim edilecek resmi bir rapor, önemli sayılar içeriyor | İkisini birden kullan | Karşılıklı kontrol, bir tarafa yanlış yönlendirilme riskini azaltır |
İkisini birden ne zaman kullanmalısın
Benim şu anki alışkanlığım şu: biraz önemli bir işle karşılaşınca ikisini de açık tutup geçiş yaparak kullanıyorum, kolaycılık değil, her birinin güçlü yanını doğru yere koymak. Örneğin küçük bir işletmenin maliyet hesabını yaparken: önce DeepSeek ile mantığı ve sayıları düzene sokuyorum, derin düşünme modu nasıl hesapladığını net görmemi sağlıyor, hangi adımda varsayım yanlışsa hemen fark edebiliyorum; hesap bittikten sonra ChatGPT ile internete bağlanıp en güncel vergi oranı veya döviz kurunda değişiklik olup olmadığına bakıyorum, sonra ondan bütün bunu grafikli, görsel destekli bir rapor haline getirmesini istiyorum.
Bir başka örnek: görsel gerektiren bir popüler bilim yazısı yazarken, mantık çerçevesi ve metin kısmını DeepSeek ile hazırlıyorum (Çincesi daha akıcı), görselleri ve düzeni ChatGPT ile hallediyorum (görsel oluşturma yeteneği güçlü). İkisi rakip değil, iş bölümü ilişkisi içinde; bu kombinasyonu oturttuğunda, "hangisi daha iyi" diye kafa patlatmaktan çok daha pratik oluyor.
Seçerken en sık düşülen tuzaklar
Bu tuzaklardan kaçınmak işini kolaylaştırır
- İkisinden birini seçmek zorunda olduğunu sanmak; oysa iki ücretsiz katman da açılabilir, kendini bir tarafa saplanmaya zorlamana gerek yok.
- Sadece internetteki listelere ve incelemelere bakıp sonuca varmak, kendi gerçek görevinle denemeden karar vermek; başkasının hissiyatı senin hissiyatın değil.
- Araç değiştirince "AI'nın gerçekleri uydurması" derdinin geçeceğini sanmak; ikisi de gayet ciddi bir tavırla uydurabiliyor, aracı değiştirmek sorunu çözmez, kendin doğrulamak çözer; bu konuya AI neden saçmalıyor yazısından bakabilirsin.
- Şirket içi belgeleri, müşteri bilgilerini düşünmeden yapıştırıp sormak, şirketinin kendi uyum kurallarını göz ardı etmek; bu sorumluluğu senin yerine kimse üstlenmez.
- Sadece bugünkü fiyatı ve ücretsiz kotayı kalıcı bir gerçek sanmak; bu şeyler sık sık değişiyor, kullanmadan önce resmi siteden bir bakmak hiç zahmetli değil.
Bu yazı kimin için, kimin için değil
| Eğer sen…… | Öneri |
|---|---|
| Her gün Çince metin yazan, içerik ağırlıklı biriysen | DeepSeek ile taslak çıkar, hem az uğraştırır hem elverişlidir |
| Sık sık görsel, dosya işleyen, bilgi arayan biriysen | ChatGPT günlük ihtiyaçlarına daha uygun |
| Geliştiriciysen, API'ye bağlanıp kendi ürününü yapmak istiyorsan | Önce bütçene göre iki tarafın fiyatlandırmasını karşılaştır, sadece ünlerine bakma |
| AI araçlarıyla yeni tanışan, temel kavramları bile bilmiyorsan | Önce ChatGPT nedir yazısını okuyup temel oluştur, sonra karşılaştırmaya dön |
| Beş aracı birlikte karşılaştırmak istiyorsan | Bu yazı onu vermiyor, beş yazı AI'sının karşılaştırmasına bak |
| Sadece "kesin bir cevap" istiyorsan, kendin denemek istemiyorsan | Bu yazı bunu veremez, gerçek bir görevle kendin denemeni öneririm |
Sık sorulan sorular
DeepSeek ve ChatGPT'den hangisi daha iyi
Kesin bir "daha iyi" yok, ne yapacağına bağlı. Çince yazmak, mantık hesaplamak, para tasarrufu için DeepSeek daha elverişli; görsel oluşturmak, görsel tanımak, internetten bilgi aramak için ChatGPT daha kapsamlı. Elindeki işi her ikisiyle bir kez dene, başkasının söylediğinden daha isabetli olur.
DeepSeek, ChatGPT'nin yerini tamamen alabilir mi
Bir kısmının yerini alabilir, tamamen alamaz. Salt metin işlerini büyük ölçüde kaldırabiliyor ama görsel oluşturma, görsel tanıma, internet erişimi gibi ChatGPT'de olan özellikleri DeepSeek henüz tamamlamadı; bu özelliklere yoğun şekilde bağımlı olanların sadece onu kullanması önerilmez.
Kod yazmada hangisi daha güçlü
Hissiyat olarak aşağı yukarı eşitler, DeepSeek mantığı net ve yorumları detaylı, ChatGPT ise ekosisteminin genişliği ve hata çıktığında çözüm bulmanın kolaylığıyla öne çıkıyor. İkisini de denemeni, arama motoru ve gerçek testlerle doğrulamanı öneririm, sadece söylediğinin doğru olup olmadığına bakma.
DeepSeek ücretsiz mi
Web sürümünde günlük kullanım büyük ölçüde ücretsiz, kota oldukça gevşek tutuluyor; API'ye bağlanıp büyük ölçekli kullanım yapacaksan kullanıma göre ücretlendiriliyor, fiyatı birçok benzer üründen daha ucuz. Kesin kota ve ücretlendirme kuralları değişebilir, güncel bilgi için resmi sayfaya bak.
Çin'de ChatGPT kullanılabilir mi
Çin içinden doğrudan erişmek belli bir ağ ortamı gerektiriyor, bu birçok kişinin ilk kullanımda takıldığı nokta. Ücretsiz katman ve ücretli katmanın (Plus) özellik kapsamı da değişebiliyor, güncel açıklama için resmi sayfaya bakmanı, internetteki eski bilgileri aynen almamanı öneririm.
Şirket bilgilerini yapıştırıp sormak veri açısından güvenli mi
Her iki tarafın da kendi veri işleme politikası var; ChatGPT varsayılan olarak konuşmaları modeli geliştirmek için kullanabilir (ayarlardan kapatılabilir), DeepSeek'in sunucuları ise Çin sınırları içinde ilgili denetime tabi. Hangisini kullanırsan kullan, önce şirketinin şirket içi bilgileri dış AI araçlarına yapıştırmaya izin verip vermediğini teyit et, bu, aracı seçmekten daha önemli.
Emin olmak mı istiyorsun? İşte resmi kaynaklar
Bu yazıda geçen fiyatlar, ücretsiz kotalar ve model sürümleri hep değişebilen şeyler; yazarken elimden geldiğince doğru olmaya çalıştım ama gerçekten karar vermeden önce resmi siteden en güncel durumu bir kontrol et, iki dakikalık bir iş.
- OpenAI resmi sitesi: ChatGPT'nin güncel ücretsiz katman ve Plus fiyatlandırmasını, model sürümü güncelleme notlarını kontrol et.
- DeepSeek resmi sitesi: web sürümü ücretsiz kotasını, API fiyat tablosunu, model sürümlerinin (V3, R1 gibi) en güncel açıklamasını kontrol et.
Güncel bilgi için resmi sayfaları esas al.